us tan niyantran : ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी शेतातील तण (Weeds) ही एक जुनी आणि मोठी समस्या आहे. तणांमुळे ऊस पिकाच्या उत्पादनात तब्बल १० ते ४० टक्क्यांपर्यंत घट येऊ शकते. कारण तणे पिकासाठी आवश्यक असलेले पाणी आणि पोषक तत्वे शोषून घेतात, ज्यामुळे ऊसाची वाढ खुंटते. मात्र, आता या समस्येवर मात करण्यासाठी एक प्रभावी आणि सोपा उपाय कृषी तज्ज्ञांनी सुचवला आहे.
शेतात तणनियंत्रणासाठी अनेक शेतकरी २,४-डी आणि मेट्रिबुझिन यांसारख्या तणनाशकांचा वापर करतात. पण, यामुळे ‘हराळी’ आणि ‘लव्हाळा’ सारखी गवत वर्गीय तणे पूर्णपणे नियंत्रणात येत नाहीत. त्यामुळे, यावर अधिक प्रभावी उपाय शोधणे गरजेचे होते.
त्रिसूत्री फॉर्म्युला: सर्व प्रकारच्या तणांवर नियंत्रण
ऊस पिकातील रुंद पानांची, गोल पानांची आणि गवत वर्गीय अशा सर्व प्रकारच्या तणांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आता तीन वेगवेगळ्या तणनाशकांचे मिश्रण अत्यंत प्रभावी ठरत आहे.
विशेष बाब म्हणजे, हे मिश्रण ऊस पिकाच्या कोणत्याही अवस्थेत (लागवडीपासून ते तोडणीपर्यंत) वापरता येते आणि याचा ऊस पिकावर कोणताही दुष्परिणाम होत नाही.
us tan niyantran आवश्यक तीन तणनाशके
- डाययुरॉन ८०% डब्ल्यूपी (Diuron 80% WP): हे तणनाशक जमिनीतून कार्य करते आणि उगवणाऱ्या तणांची वाढ थांबवते.
- मेट्रिबुझिन ७०% डब्ल्यूपी (Metribuzin 70% WP): हे तणांच्या मुळांद्वारे आणि पानांद्वारे शोषले जाऊन संपूर्ण तणात पसरते.
- २,४-डी (2,4-D): हे रुंद पानांच्या तणांसाठी अत्यंत प्रभावी आहे.
कसे तयार करावे मिश्रण? (२०० लिटर पाण्यासाठी)
शेतकऱ्यांनी एका २००-लिटर पाण्याच्या बॅरलसाठी हे मिश्रण खालीलप्रमाणे तयार करावे:
| तणनाशक / घटक | प्रमाण (२०० लिटरसाठी) |
| डाययुरॉन (पावडर) | ४०० ते ८०० ग्रॅम |
| मेट्रिबुझिन (पावडर) | ४०० ते ८०० ग्रॅम |
| २,४-डी (द्रवरूप) | १ लिटर |
| सिलिकॉन-आधारित स्टिकर | २०० मिली |
मिश्रण करण्याची पद्धत
- प्रथम: डाययुरॉन आणि मेट्रिबुझिन ही दोन्ही पावडर तणनाशके एका वेगळ्या बादलीत पाण्यात पूर्णपणे मिसळून घ्यावीत.
- नंतर: हे मिश्रण २०० लिटरच्या बॅरलमध्ये ओतावे आणि त्यात २,४-डी मिसळावे.
- शेवटी: मिश्रणाची परिणामकारकता वाढवण्यासाठी सिलिकॉन-आधारित स्टिकर (प्रति लिटर १ मिली) मिसळावे.
फवारणी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा
- जमिनीतील ओलावा: फवारणी करताना जमिनीत पुरेसा ओलावा (वाफसा) असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
- नोझलचा वापर: फवारणीसाठी नेहमी फ्लॅट फॅन (Flat Fan) किंवा फ्लड जेट (Flood Jet) नोझलचा वापर करा. गोल नोझल वापरणे टाळा.
- शेजारच्या पिकांची काळजी: २,४-डी हे कापूस, भाजीपाला, द्राक्ष यांसारख्या पिकांसाठी हानिकारक असू शकते. त्यामुळे फवारणी करताना वारा वाहत नाही याची खात्री करा आणि शेजारील पिकांवर औषध उडणार नाही याची दक्षता घ्या.
- वेळ: शक्यतो सकाळी किंवा संध्याकाळी फवारणी करावी. दुपारच्या कडक उन्हात फवारणी करणे टाळावे.
अपेक्षित परिणाम
या तिहेरी मिश्रणाच्या फवारणीनंतर, रुंद पानांची तणे लगेच सुकायला लागतात. गवत वर्गीय तणे कुजण्याची प्रक्रिया ४ दिवसांनंतर सुरू होते आणि ८ ते १० दिवसांत संपूर्ण प्लॉट तणमुक्त झालेला दिसतो. योग्य पद्धतीचा वापर केल्यास हा परिणाम दीर्घकाळ टिकतो.
महत्त्वाची सूचना: तणनाशके वापरण्यापूर्वी लेबलवरील सूचना काळजीपूर्वक वाचा आणि कृषी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांनी या प्रभावी त्रिसूत्री फॉर्म्युल्याचा वापर करून ऊसाचे उत्पादन वाढवावे, असे आवाहन कृषी विभागाकडून करण्यात आले आहे.
