Us tannashak favarni : ऊस हे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाचे अर्थकारण असलेले पीक आहे. उसाचे चांगले उत्पादन घेण्यासाठी खत आणि पाण्याची योग्य मात्रा पुरवण्यासोबतच तण नियंत्रण (Weed Management) करणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. शेतात वाढलेले तण हे उसाच्या वाढीसाठी दिलेले पाणी आणि अन्नद्रव्ये स्वतः शोषून घेते, ज्यामुळे उसाचे उत्पादन सुमारे २० ते ४० टक्क्यांनी घटू शकते.
या समस्येवर मात करण्यासाठी आणि ऊस पिकाला तणमुक्त ठेवण्यासाठी कृषी तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार काही प्रभावी रासायनिक तणनाशके उपलब्ध आहेत, ज्यांचा वापर करून शेतकरी वेळेची आणि मजुरीची बचत करू शकतात.
Us tannashak favarni का आहे आवश्यक?
शेतकऱ्यांनी पिकाला दिलेली महागडी खते आणि पाणी जर तणालाच जास्त मिळाले, तर मुख्य पिकाला त्याचा अपेक्षित फायदा होत नाही. तण मुख्य पिकापेक्षा जलद वाढते आणि जमिनीतील पोषक तत्वे शोषून घेते. परिणामी, उसाची वाढ खुंटते, उसाला फुटवे कमी येतात आणि उसाची जाडी कमी राहते. या सर्व बाबींचा थेट परिणाम उत्पादनावर होतो. त्यामुळे योग्यवेळी तण नियंत्रण करणे आवश्यक आहे.
ऊस पिकासाठी शिफारसित प्रभावी तणनाशके
रासायनिक पद्धतीने तण नियंत्रण करताना ऊस लागवडीनंतर किंवा खोडवा छाटणीनंतर साधारण २५ ते ३० दिवसांच्या आत तणनाशकाची फवारणी केल्यास चांगले परिणाम मिळतात.
१. कॅलॅरिस एक्स्ट्रा (Calaris Xtra – सिंजेंटा)
- खासियत: हे एक नवीन आणि अत्यंत प्रभावी तणनाशक आहे, जे रुंद पानांचे तण आणि गवतवर्गीय तणांवर नियंत्रण ठेवते.
- वापरण्याची वेळ: ऊस लागवडीनंतर २५ ते ३० दिवसांनी.
- प्रमाण: प्रति एकर १४०० मिली औषध १५० ते २०० लिटर पाण्यात मिसळून फवारावे.
२. टाटा मेट्री + २,४-डी (Tata Metri + 2,4-D)
- खासियत: मेट्रिब्युझिन (Tata Metri) आणि २,४-डी या दोन घटकांचे मिश्रण रुंद पानांचे आणि काही गवतवर्गीय तणांवर प्रभावी नियंत्रण करते.
- वापरण्याची वेळ: ऊस लागवडीनंतर २५ ते ३० दिवसांनी.
- प्रमाण (प्रति एकर २०० लिटर पाण्याकरिता):
- टाटा मेट्री: २५० ते ३०० ग्रॅम
- २,४-डी (2,4-D): ८०० मिली ते १ लिटर
- हे दोन्ही घटक एकत्र मिसळून फवारणी करावी.
३. सॅम्प्रा (Sempra – धानुका) – लव्हाळा नियंत्रणासाठी विशेष
- खासियत: ऊस पिकामध्ये मोठ्या प्रमाणात आढळणाऱ्या ‘लव्हाळा’ (Cyperus rotundus) या तणाचे नियंत्रण करण्यासाठी हे तणनाशक विशेषतः प्रभावी आहे. ते लव्हाळ्याला मुळासकट नष्ट करते.
- वापर: या तणनाशकाचा वापर ऊस पिकाच्या कोणत्याही अवस्थेत करता येतो.
फवारणी करताना ‘या’ गोष्टींची काळजी घ्या
रासायनिक तणनाशके वापरताना शेतकऱ्यांनी योग्य काळजी घेणे आवश्यक आहे:
- जमिनीतील ओलावा: फवारणी करण्यापूर्वी जमिनीमध्ये पुरेसा ओलावा असल्याची खात्री करा.
- वेळ: फवारणी शक्यतो सकाळी किंवा संध्याकाळी, थंड वातावरणात करावी.
- नोझल: फवारणीसाठी फ्लॅट फॅन (Flat Fan) किंवा फ्लड जेट (Flood Jet) नोझलचा वापर करा, जेणेकरून तणनाशकाचा फवारा थेट पिकावर न पडता तणावर आणि जमिनीवर पसरेल.
- सुरक्षा: तणनाशके वापरताना सुरक्षा किट (हातमोजे, मास्क, चष्मा) चा वापर करणे अनिवार्य आहे.
शेतकरी मित्रांनी मजुरांची उपलब्धता नसल्यास आणि वेळेची बचत करायची असल्यास, वरील शिफारशींनुसार तणनाशकांचा वापर करून आपले ऊस पीक तणमुक्त ठेवावे आणि उत्पादनात वाढ करावी.