pik vima nuksan bharpai : गेल्या खरीप हंगामात अतिवृष्टीमुळे महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागले. आता पंतप्रधान पीकविमा योजनेच्या (PMFBY) माध्यमातून चांगली बातमी समोर आली आहे. कृषी विमा कंपनीने पहिल्या टप्प्यात ३१ जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांसाठी १,२१९ कोटी रुपयांची नुकसान भरपाई मंजूर केली आहे. कापूस आणि तूर पिके वगळता इतर सर्व पिकांसाठी (मुख्यतः सोयाबीन) ही रक्कम देण्यात येणार आहे. दुसऱ्या टप्प्यात कापूस-तूर पिकांच्या भरपाईची घोषणा लवकरच होणार असल्याने एकूण रक्कम आणखी वाढेल.
पीकविमा भरपाई कशी ठरली?
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी खरीप पीकविमा योजनेत हेक्टरी १७ हजार रुपये देण्याची घोषणा केली होती. ही भरपाई पीक कापणी प्रयोग (Crop Cutting Experiment) वर आधारित आहे. राज्यातील सुमारे १२ हजार महसूल मंडळांमधील पिकांच्या सरासरी उत्पादनाची माहिती केंद्र सरकारच्या विमा पोर्टलवर अपलोड करण्यात आली. यापैकी साडेसात हजार मंडळांची माहिती अंतिम झाली आणि केंद्र सरकार व विमा कंपनीने त्याला मंजुरी दिली.
कापूस आणि तूर पिकांचा काढणी हंगाम फेब्रुवारीअखेरपर्यंत चालतो, त्यामुळे उरलेल्या मंडळांची माहिती पूर्ण होताच दुसरा टप्पा जाहीर होईल.
कोणत्या जिल्ह्यांना मिळाली किती मदत? (लाख रुपयांत)
नांदेड जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना सर्वाधिक ८१३ कोटी रुपयांची भरपाई मिळाली आहे. जिल्हानिहाय यादी खालीलप्रमाणे:
- नांदेड – ८१,३३७.९७
- परभणी – ६,३७८.०२
- गोंदिया – ३,१०१.७७
- हिंगोली – ९,८९५.५६
- अहिल्यानगर – ११,८३५.०४
- ठाणे – १,७९३.८२
- पालघर – १,५३४.७७
- वर्धा – ९६१.८२
- नाशिक – ८७८.७८
- बुलढाणा – ५६४.९८
- सोलापूर – ६८४.०६
- सातारा – ३६२.१८
- भंडारा – ४३३.६८
- जळगाव – १०६.९५
- जालना – २०९.३३
- नंदुरबार – २०९.४१
- अमरावती – २५०.२०
- गडचिरोली – २२४.३६
- नागपूर – १९४.७०
- अकोला – १५८.९४
- सांगली – १२७.१४
- वाशिम – १०९.००
- धुळे – १०३.१५
- पुणे – १००.०६
- चंद्रपूर – २६०.५०
- संभाजीनगर – २५.०१
- रायगड – १०६.३४
- कोल्हापूर – ०.२७
- रत्नागिरी – ७.०८
- सिंधुदुर्ग – २३.२९
- एकूण – १,२१,९७८.१८ लाख रुपये (१,२१९ कोटी)
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती
- मुख्य पीक: सोयाबीन. राज्यात खरीप हंगामात सुमारे ५८ लाख हेक्टरवर सोयाबीन लागवड होते, त्यातील ३५ लाख हेक्टरचा विमा उतरविण्यात आला होता.
- नुकसानाचे प्रमाण: गेल्या खरीपमध्ये ९८ लाख ४३ हजार ८२३ हेक्टर क्षेत्र नुकसानीत आले.
- दुसरा टप्पा: कापूस आणि तूर पिकांसाठी लवकरच जाहीर होणार.
ही भरपाई शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट जमा होईल. ज्या शेतकऱ्यांनी पीकविमा उतरवला होता आणि ज्यांच्या मंडळातील डेटा अंतिम झाला आहे, त्यांना पहिल्या टप्प्यातील रक्कम मिळेल.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
- आपल्या जिल्ह्याची यादी तपासा आणि नुकसान भरपाईची अपेक्षा ठेवा.
- बँक खाते, आधार आणि विमा पॉलिसी लिंक असल्याची खात्री करा.
- अधिक माहितीसाठी जवळच्या कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा किंवा PMFBY पोर्टलवर लॉगिन करा.
पंतप्रधान पीकविमा योजना शेतकऱ्यांच्या पाठीशी खंबीर उभी राहत आहे. अतिवृष्टीसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमध्ये ही भरपाई मोठा आधार देते. दुसऱ्या टप्प्याची वाट पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांनाही लवकरच दिलासा मिळेल, अशी आशा आहे.
