shetkari karjmafi varas : महाराष्ट्र सरकारने पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेत एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. या योजनेअंतर्गत जे शेतकरी आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करू शकले नाहीत किंवा ज्यांचे निधन झाले आहे, त्यांच्या वारसांनाही कर्जमाफीचा लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. सहकार आयुक्त दीपक तावरे यांनी याबाबत स्पष्ट निर्देश दिले आहेत.
राज्यात या योजनेच्या पहिल्या यादीत सुमारे १६ लाख ९६ हजार पात्र शेतकऱ्यांचा समावेश होता. त्यापैकी १३ लाख ४८ हजार शेतकऱ्यांनी आधार प्रमाणीकरण पूर्ण केले आहे आणि त्यातील १२ लाख ८ हजार शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष कर्जमाफीचा लाभ मिळाला आहे. अजूनही सुमारे ३ लाख ४८ हजार शेतकऱ्यांचे प्रमाणीकरण प्रलंबित आहे. त्याचबरोबर यादीतील सुमारे ५० हजार ८०६ शेतकरी मृत असल्याचे समोर आले आहे. या मृत शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यांना आता वारसांच्या माध्यमातून लाभ मिळू शकेल.
बोटांचे ठसे न उमटणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी सोय
काही शेतकऱ्यांचे (विशेषतः वयोवृद्ध) बोटांचे ठसे आधार प्रमाणीकरणात उमटत नाहीत. अशा प्रकरणांत आता ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्राच्या चालकाने स्वतःच्या बोटांच्या ठशांद्वारे प्रमाणीकरण करण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर प्रकरण पोर्टलद्वारे तालुकास्तरीय समितीकडे पाठवले जाईल. संबंधित शेतकऱ्याला नंतर तहसील कार्यालयात आधार कार्ड, बँक पासबुक आणि सातबारा उतारा सादर करून ओळख निश्चित करावी लागेल. समितीने कागदपत्रांची पडताळणी केल्यानंतर प्रमाणीकरण अंतिम समजले जाईल.
मृत शेतकऱ्यांच्या वारसांसाठी प्रक्रिया
मृत शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यांवर बँकांना जास्तीत जास्त सहा वारसांची नोंद करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. वारस नोंद झाल्यानंतर ही माहिती योजनेच्या पोर्टलवर अपलोड करावी लागेल. महाआयटीकडून निकषानुसार तपासणी झाल्यानंतर नवीन यादी विशिष्ट क्रमांकासह प्रसिद्ध होईल. प्रत्येक पात्र वारसाला आधार प्रमाणीकरण आणि ॲग्रीस्टॅक (फार्मर आयडी) नोंदणी अनिवार्य राहील. एकापेक्षा जास्त वारस असल्यास त्यांच्या हिश्यानुसार कर्जमाफीची रक्कम कर्जखात्यात जमा केली जाईल. मात्र वारसपत्र आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे अनिवार्य आहेत.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर कर्जमुक्तीची रक्कम थेट संबंधित कर्जखात्यात डीबीटीद्वारे जमा होईल. सहकार आयुक्तांनी जिल्हाधिकारी, जिल्हा उपनिबंधक आणि बँकांना याबाबत तातडीने कार्यवाही करण्याचे आदेश दिले आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती
- आधार प्रमाणीकरण न केलेले किंवा अडचणी असलेले शेतकरी नजीकच्या ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्रात विशिष्ट क्रमांक किंवा आधार क्रमांकासह संपर्क साधावा.
- मृत शेतकऱ्यांच्या वारसांनी बँकेत जाऊन वारस नोंद करून आवश्यक कागदपत्रे सादर करावीत.
- ॲग्रीस्टॅक नोंदणी अनिवार्य असल्याने ती आधी पूर्ण करावी.
या निर्णयामुळे अनेक कुटुंबांना दिलासा मिळणार आहे. राज्य सरकारने शेतकऱ्यांच्या हितासाठी योजना अधिक समावेशक आणि पारदर्शक बनवण्याचा प्रयत्न केला आहे. अधिक अद्ययावत माहितीसाठी संबंधित बँक शाखा, तहसील कार्यालय किंवा अधिकृत पोर्टल तपासावे.
