wheat best variety : रब्बी हंगाम जवळ आला आहे आणि महाराष्ट्रातील शेतकरी गव्हाच्या पेरणीसाठी तयारी करत आहेत. यंदा थंडी चांगली पडण्याची आणि पाण्याची उपलब्धता समाधानकारक राहण्याची शक्यता असल्याने गव्हाखालील क्षेत्र वाढण्याची चिन्हे दिसत आहेत. अशा वेळी फक्त कोणतेही बियाणे घेऊन पेरणी करणे पुरेसे नाही. आपल्या गरजेनुसार योग्य वाण निवडणे खूप महत्त्वाचे आहे.
काही शेतकऱ्यांना एकरी जास्तीत जास्त उत्पादन हवे असते, तर काहींना घरात मऊ आणि चवदार पोळी बनवण्यासाठी उत्तम दर्जाचा गहू हवा असतो. दोन्ही गोष्टींचा विचार करून वाण निवडल्यास हंगाम यशस्वी होऊ शकतो.
जास्त उत्पादन देणारे वाण
ज्यांना विक्रमी उत्पादन हवे आहे, त्यांच्यासाठी श्रीराम सुपर ३०३ हे वाण चांगले मानले जाते. पंजाब-हरियाणा भागात याची मोठ्या प्रमाणात लागवड होते आणि महाराष्ट्रातही चांगले निकाल दिसून आले आहेत. योग्य व्यवस्थापन केल्यास या वाणातून चांगले उत्पादन मिळते.
खाण्यासाठी उत्कृष्ट वाण
घरगुती वापरासाठी श्रीराम सुपर १११ खूप लोकप्रिय आहे. या गव्हापासून बनवलेली चपाती २४ तास ठेवल्यानंतरही मऊ आणि लुसलुशीत राहते. चव आणि प्रत दोन्ही बाबतीत हे वाण उत्तम आहे. जे शेतकरी स्वतःच्या कुटुंबासाठी गहू पिकवतात, त्यांना हे वाण जास्त उपयुक्त ठरते.
उत्पादन आणि चव दोन्ही साधणारे वाण
मध्यम मार्ग हवा असेल तर खालील वाणांचा विचार करता येईल:
- अजित १०२ आणि अजित १०८: खाण्यासाठी चांगले असून उत्पादनही समाधानकारक देते.
- पॅसिफिका ९२९४: लांब ओंबी आणि चांगले दाणे यासाठी ओळखले जाते. उत्पादन आणि चव दोन्ही दृष्टीने उपयुक्त.
- दामिनी (रिसर्च व्हरायटी): याच कंपनीचे आणखी एक चांगले पर्याय.
कमी पाण्यात आणि प्रादेशिक वाण
ज्या भागात पाण्याची उपलब्धता मर्यादित आहे, तिथे लोकवन वाण उपयुक्त ठरू शकतो. याशिवाय विदर्भ भागात केदार (अंकुर सीड्स) आणि मुकुट (माहीको सीड्स) यांना चांगली पसंती मिळाली आहे. हे वाण खाण्यासाठीही चांगले मानले जातात.
वाण निवडताना काय लक्षात घ्यावे?
- आपल्या जमिनीचा प्रकार आणि पाण्याची सोय
- मुख्य गरज – जास्त उत्पादन की उत्कृष्ट चव
- स्थानिक हवामान आणि रोगप्रतिकारक क्षमता
- प्रमाणित बियाणे विक्रेत्याकडूनच खरेदी
रब्बी हंगामात योग्य वाण निवडले तर उत्पादन आणि गुणवत्ता दोन्ही सुधारू शकतात. पेरणीपूर्वी स्थानिक कृषी अधिकारी किंवा अनुभवी शेतकऱ्यांचा सल्ला घेणे फायदेशीर ठरते. यंदाच्या हंगामात सर्वांना चांगले उत्पादन मिळो!