Gold Silver Price Hike दिवाळीच्या दिव्यांची रोषणाई आणि लग्नसराईच्या शालिन वातावरणापूर्वीच, सोने आणि चांदीच्या दरांनी बाजारात अक्षरशः धुमाकूळ घातला आहे. दरातील ही वाढ इतकी झपाट्याने होत आहे की, तिची तुलना आता ‘रॉकेटच्या वेगा’शी केली जात आहे. एका बाजूला सणांचा आनंद आणि दुसऱ्या बाजूला गगनाला भिडलेले धातूंचे भाव, यामुळे सोने-चांदी खरेदी करण्याची योजना आखणाऱ्या सामान्य कुटुंबांची मोठी गोची झाली आहे. अनेकांना आपल्या खरेदीचे बजेट अचानकपणे मोठ्या प्रमाणात वाढवावे लागत आहे.
ऐतिहासिक दरवाढीमागील जागतिक कारणे: Gold Silver Price Hike
सोन्याच्या दरात झालेल्या या अभूतपूर्व वाढीमागे केवळ स्थानिक नव्हे, तर अनेक महत्त्वपूर्ण जागतिक घडामोडी कारणीभूत आहेत:
- भू-राजकीय तणाव: रशिया-युक्रेन आणि इस्रायल-गाझा येथील युद्धांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत कमालीची अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. अशा तणावपूर्ण काळात सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी सोन्याची मागणी वाढते.
- मध्यवर्ती बँकांची मोठी खरेदी: जागतिक अस्थिरतेच्या काळात, अनेक देशांच्या मध्यवर्ती बँका (Central Banks) आपल्या आर्थिक सुरक्षिततेसाठी डॉलर्सऐवजी सोन्यात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत आहेत. यामुळे सोन्याची एकूण मागणी विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे.
- अमेरिकेतील आर्थिक धोरण: अमेरिकन फेडरल बँकेने व्याजदर कमी करण्याचे संकेत दिल्याने आणि अमेरिकेतील संभाव्य ‘सरकारी शटडाऊन’सारख्या आर्थिक संकटाच्या भीतीमुळे, गुंतवणूकदार अधिक सुरक्षित समजल्या जाणाऱ्या सोन्याकडे वळले आहेत.
या सर्व घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे, सोन्याने आपले मागील सर्व उच्चांक मोडीत काढले आहेत.
चांदीच्या बाजारातही तेजीत, खामगाव बाजारपेठेत उलथापालथ
केवळ सोनेच नाही, तर ‘गरिबांचे सोने’ म्हणून ओळखली जाणारी चांदीही दरांच्या शर्यतीत मागे राहिलेली नाही. देशातील सर्वात मोठ्या चांदी बाजारपेठांपैकी एक असलेल्या खामगाव (बुलढाणा) येथील सराफा बाजारात या दरवाढीचे स्पष्ट पडसाद उमटले आहेत. गेल्या काही महिन्यांत चांदीच्या दरात विक्रमी तेजी आली आहे, ज्यामुळे खरेदीदार संभ्रमात पडले आहेत.
ग्राहक गोंधळात, व्यापारी म्हणतात ‘आणखी दरवाढ निश्चित!’
ऐन खरेदीच्या हंगामात झालेली ही दरवाढ मध्यमवर्गीय आणि सामान्य ग्राहकांसाठी मोठी डोकेदुखी ठरली आहे. दिवाळीसाठी गुंतवणूक किंवा लग्नासाठी दागिने खरेदी करणे अनेकांच्या आर्थिक क्षमतेबाहेर गेले आहे.
त्यात भर म्हणून, महाराष्ट्रातील अनुभवी सुवर्ण व्यावसायिक येत्या काळातही सोन्या-चांदीच्या दरात वाढ कायम राहण्याचा अंदाज वर्तवत आहेत. ‘आत्ताच खरेदी करावी की भाव कमी होण्याची प्रतीक्षा करावी?’ या द्विधा मनस्थितीत ग्राहक अडकला आहे.
ग्राहकांसाठी पर्याय काय?
सध्याच्या विक्रमी किमतींमुळे अनेक ग्राहकांनी आपली खरेदी पुढे ढकलली आहे किंवा खालील पर्यायांचा विचार सुरू केला आहे:
- कमी वजनाचे दागिने: मोठे आणि जड दागिने घेण्याऐवजी, कमी वजनाच्या आणि आधुनिक डिझाईन्सच्या दागिन्यांना मागणी वाढली आहे.
- सोन्याच्या ईटीएफ (ETF) मध्ये गुंतवणूक: भौतिक सोने खरेदी करण्याऐवजी डिजिटल किंवा पेपर स्वरूपात (उदा. सॉव्हरेन गोल्ड बॉन्ड्स – SGB किंवा गोल्ड ETF) गुंतवणूक करणे हा सुरक्षित आणि सोपा पर्याय ठरत आहे.
एकंदरीत, जागतिक अस्थिरता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी यामुळे सोने-चांदीचे दर सामान्य ग्राहकांच्या आवाक्याबाहेर गेले आहेत. सणांचा उत्साह आणि खरेदीच्या परंपरेवर महागाईच्या या ‘रॉकेट’ वेगाचे मोठे सावट पसरले आहे.