Diwali anudan 2026 : महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी दिवाळीपूर्वी एक महत्त्वाची अपडेट समोर आली आहे. राज्य सरकारने दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीनिमित्त ५००० रुपये अनुदान देण्याची घोषणा केली आहे. या अनुदानाची प्रक्रिया दसरा झाल्यानंतर सुरू होणार असून लवकरच याबाबतचा शासकीय निर्णय (GR) प्रसिद्ध होण्याची शक्यता आहे. सुमारे १ कोटी २० लाख शेतकऱ्यांना याद्वारे एकूण सुमारे ६००० कोटी रुपये मदत मिळण्याची अपेक्षा आहे.
पण शेतकऱ्यांची खरी मागणी फक्त या ५००० रुपयांवर थांबत नाही. गेल्या काही दिवसांपासून नमो शेतकरी योजनेच्या थकबाकी हप्त्यांबाबत जोरदार चर्चा सुरू आहे. शेतकऱ्यांना दोन हप्ते (प्रत्येकी २००० रुपये म्हणजे एकूण ४००० रुपये) मिळालेले नाहीत. काही शेतकरी नेते आणि शेतकरी स्वतः तीन हप्त्यांची (६००० रुपये) मागणी करत आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की दिवाळी अनुदान ५००० आणि नमो शेतकरीचे ४००० मिळून एकूण ९००० रुपये खात्यात जमा झाले तरच दिवाळी थोडी तरी सुखद होईल.
नमो शेतकरी योजनेबाबत शेतकऱ्यांचा रोष का?
अनेक शेतकरी म्हणत आहेत की, “एक हाताने ५००० देऊन दुसऱ्या हाताने नमो शेतकरीचे पैसे रोखणे म्हणजे काही उपयोग नाही.” दुष्काळाच्या काळात जेव्हा शेतकरी सर्वाधिक आर्थिक संकटात आहेत, तेव्हा या योजनेचे हप्ते देणे आवश्यक आहे, असा त्यांचा आग्रह आहे. सोशल मीडियावर मंत्र्यांच्या पोस्टखालीही “नमो शेतकरीचे हप्ते द्या” असे कमेंट्स मोठ्या प्रमाणात दिसत आहेत.
सरकारकडून याबाबत चौकशी सुरू असल्याचे समजते. मुख्यमंत्र्यांनी काही दिवसांपूर्वी सात वेगवेगळ्या योजनांसाठी निधी थांबवला असल्याचे जाहीर केले होते. दुष्काळासाठी विकास कामांचा निधी वळवण्याचीही चर्चा आहे. त्यातून नमो शेतकरीचे हप्ते देता येतील का, याबाबतही विचार सुरू असल्याचे सांगितले जाते.
दिवाळी अनुदान कधी आणि कसे मिळेल?
- फक्त पंचनामा झालेल्या आणि दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित ३०६ तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना हे ५००० रुपये मिळतील.
- पिकाचे किंवा क्षेत्राचे कोणतेही बंधन नसल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले आहे.
- GR आल्यानंतर DBT द्वारे थेट बँक खात्यात पैसे जमा होतील.
- त्यासाठी आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक असणे आवश्यक आहे. लिंक नसल्यास आधी ते सक्रिय करा.
नोट: NDRF च्या निकषांनुसार केंद्रीय पथकाने पाहणी केल्यानंतर केंद्र सरकारचा दुष्काळ पॅकेज येईल. त्यातील रक्कम डिसेंबर-जानेवारीपर्यंत लागू शकते. म्हणूनच शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वीच हे ५००० रुपये मिळावेत, अशी मागणी जोरदार आहे. दिवाळी जवळ आली असून खरेदी आणि तयारीसाठी वेळ कमी आहे.
शेतकऱ्यांची एकत्रित मागणी काय?
शेतकरी आणि शेतकरी नेते असे म्हणत आहेत की:
- नमो शेतकरी योजनेचे दोन थकबाकी हप्ते (४००० रुपये) आणि दिवाळी अनुदान ५००० रुपये एकत्रितपणे द्यावेत.
- शक्यतो दोन वेगवेगळे GR काढून ही रक्कम लवकरात लवकर खात्यात जमा करावी.
- केवळ घोषणा करून उपयोग नाही. पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यात पोहोचणे महत्त्वाचे आहे.
खरीफ हंगाम संपला असून रब्बी हंगाम सुरू होणार आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे थोडी पाण्याची सोय आहे, त्यांना बियाणे घेण्यासाठी ही रक्कम उपयोगी ठरेल. दुष्काळाने राज्यातील ८० टक्के क्षेत्र प्रभावित झाले आहे. अशा संकटात नमो शेतकरी योजना उपयोगी पडली नाही तर तिचा उद्देशच काय, असा प्रश्न शेतकरी उपस्थित करत आहेत.
येत्या मंत्रिमंडळ बैठकीत याबाबत चर्चा होण्याची शक्यता आहे. पंचनामे जवळपास ८५ टक्के पूर्ण झाले असल्याने आता निर्णय लवकर होणे अपेक्षित आहे.
शेतकऱ्यांनो, काय करावे?
- तुमच्या गावात/तालुक्यात पंचनामा झाला आहे का ते तपासा.
- आधार-बँक लिंक तपासा आणि DBT सक्रिय आहे का ते पहा.
- नमो शेतकरी आणि दिवाळी अनुदानाबाबतची मागणी सोशल मीडिया आणि स्थानिक पातळीवर जोरदारपणे मांडा.
सरकारने शेतकऱ्यांच्या या मागणीकडे गांभीर्याने लक्ष देणे गरजेचे आहे. फक्त ५००० रुपये देऊन दिवाळी सुखाची होईल असे नाही. थकबाकी हप्ते मिळाल्यास शेतकऱ्यांना थोडीतरी दिलासा मिळेल.
