Harbhara Tannashak : महाराष्ट्रातील प्रमुख रब्बी पीक असलेल्या हरभऱ्याचे चांगले उत्पादन घेण्यासाठी तण नियंत्रण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. शेतातील तणे पिकाचे पाणी आणि पोषक तत्वे शोषून घेतात, ज्यामुळे हरभऱ्याच्या उत्पादनात मोठी घट येते. कृषी तज्ज्ञांच्या मते, हरभरा पिकाच्या वाढीचे पहिले ४५ दिवस तण-स्पर्धेच्या दृष्टीने सर्वाधिक महत्त्वाचे असतात. या काळात तणांवर नियंत्रण न ठेवल्यास उत्पादनात मोठे नुकसान होण्याची शक्यता असते.
Harbhara Tannashak पेरणीनंतर ४८ तासांत फवारा हे तणनाशक
हरभरा पिकामध्ये तणांवर प्रभावी नियंत्रण मिळवण्यासाठी पेरणीनंतर लगेच रासायनिक तणनाशकाचा वापर करणे हा सर्वात सोपा आणि परिणामकारक उपाय आहे. पेरणी झाली, पण पीक आणि तण उगवलेले नाही (Pre-emergence), अशा स्थितीत ४८ तासांच्या आत तणनाशकाची फवारणी करणे गरजेचे आहे.
पेंडीमिथॅलीन (Pendimethalin) चा वापर:
यासाठी पेंडीमिथॅलीन (Pendimethalin) ३०% ईसी घटक असलेले तणनाशक वापरण्याची शिफारस केली जाते.
- फवारणीची पद्धत: फवारणी करताना जमिनीत पुरेसा ओलावा (ओल) असणे आवश्यक आहे, अन्यथा तणनाशक योग्य परिणाम दाखवत नाही.
- प्रमाण: साधारणपणे, ७०० मिली पेंडीमिथॅलीन प्रति एकर १५० लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.
- फायदा: हे तणनाशक तणांची उगवण होण्यापूर्वीच (Pre-emergence) त्यांना नष्ट करते, ज्यामुळे पीक वाढीच्या संवेदनशील काळात तणांचा त्रास होत नाही.
बाजारातील पेंडीमिथॅलीन ३०% ईसी उत्पादने:
पेंडीमिथॅलीन ३०% ईसी (Pendimethalin 30% EC) हा घटक असलेल्या बाजारात उपलब्ध असलेल्या काही प्रमुख तणनाशकांचे आणि त्यांच्या उत्पादक कंपन्यांचे नावे खालीलप्रमाणे आहेत:
| तणनाशकाचे नाव | कंपनीचे नाव (उत्पादक) |
| पनिडा (Panida) | टाटा रॅलीस (Tata Rallis) |
| धनूटॉप (Dhanutop) | धनुका (Dhanuka Agritech) |
| दोस्त (Dost) | यूपीएल (UPL) |
| गदर (Gadar) | एचपीएम (HPM) |
| पेंडामिल (Pendamil) | आयआयएल (IIL) |
| पेंडिफिक्स (Pendifix) | जीएसपी (GSP) |
| पेंडी (Pendi) | स्वॉल (Swal Corporation) |
| स्ट्रॉम+ (Strom+) | रेन बायो-टेक इंडस्ट्रीज |
| पॅन्डोल (Pandol) | जय श्री राम ॲग्रो |
एकात्मिक (Integrated) तण नियंत्रणावर भर द्या
रासायनिक नियंत्रणासोबतच, कोळपणी आणि खुरपणीसारखे यांत्रिक उपाय करणे हरभरा पिकासाठी अधिक फायदेशीर ठरते.
- पहिली कोळपणी: पेरणीनंतर सुमारे २० दिवसांनी पहिली कोळपणी करावी.
- दुसरी कोळपणी: पेरणीनंतर सुमारे ३० दिवसांनी दुसरी कोळपणी करावी.
- फायदे: कोळपणी केल्याने तणांचा नाश होतो, तसेच जमिनीत हवा खेळती राहून ओल टिकून राहण्यास मदत होते.
कोळपणीनंतर दोन रोपांमधील तण काढण्यासाठी किमान एकदा खुरपणी करणे आवश्यक आहे. अशा प्रकारे रासायनिक, यांत्रिक आणि एकात्मिक व्यवस्थापन केल्यास हरभरा पिकाचे उत्पादन निश्चितपणे वाढेल.