Unseasonal Rain : गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील शेतकरी ज्या अवकाळी पावसाच्या (Unseasonal Rain) संकटाचा सामना करत होते, तो जोर आता पूर्णपणे ओसरणार आहे. ज्येष्ठ हवामान तज्ज्ञ डॉ. रामचंद्र साबळे यांनी वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, शुक्रवार, ७ नोव्हेंबरपर्यंत राज्यात तुरळक ठिकाणी हलक्या सरींची शक्यता असली तरी, ८ नोव्हेंबर, शनिवारपासून हवामान पूर्णपणे स्थिर होईल आणि राज्यात थंडीची लाट (Cold Wave) सुरू होईल.
हवेचा दाब वाढल्यामुळे किमान तापमानात मोठी घट होऊन रब्बी हंगामासाठी (Rabi Season) अत्यंत पोषक वातावरण निर्माण होणार असल्याने शेतकऱ्यांना यामुळे मोठा दिलासा मिळणार आहे.
Unseasonal Rain सध्याची स्थिती आणि पुढील तीन दिवसांचा (५ ते ७ नोव्हेंबर) अंदाज
सध्या राज्यात हवेचा दाब (Air Pressure) १०१० हेप्टोपास्कल इतका आहे, ज्यामुळे अनेक ठिकाणी ढगाळ हवामान जाणवत आहे. या काळात काही भागांत हलक्या पावसाची शक्यता आहे, तर काही ठिकाणी स्वच्छ सूर्यप्रकाशही राहील.
विभागानुसार पावसाचा अंदाज:
| विभाग | जिल्ह्यांचा समावेश | पावसाची शक्यता (५ ते ७ नोव्हेंबर) |
| दक्षिण-पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण | कोल्हापूर, सातारा, सांगली, पुणे, सोलापूर, अहमदनगर, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, ठाणे, पालघर | हलका ते अत्यल्प पाऊस (३ ते ९ मिमी). |
| उत्तर महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भ | नाशिक, धुळे, नंदुरबार, जळगाव, धाराशिव, लातूर, नांदेड, जालना, बुलढाणा, नागपूर, वर्धा, चंद्रपूर, गडचिरोली, भंडारा | केवळ १ ते २ मिमी इतक्या अत्यल्प पावसाची शक्यता. (पिकांसाठी नुकसानकारक नाही). |
शेतकऱ्यांसाठी सल्ला: दक्षिण-पश्चिम महाराष्ट्र आणि कोकण भागातील शेतकऱ्यांनी भात कापणीचे नियोजन करताना पावसाचा अंदाज घेऊनच करावे.
८ नोव्हेंबरपासून मोठा बदल: थंडीची लाट सुरू
डॉ. साबळे यांनी स्पष्ट केले की, शनिवार, ८ नोव्हेंबरपासून राज्यावरील हवेचा दाब वाढून तो १०१२ हेप्टोपास्कलपर्यंत पोहोचेल. हवेचा दाब वाढल्याने पावसाची शक्यता पूर्णपणे संपुष्टात येईल आणि हवामान स्थिर होईल.
- या बदलामुळे कमाल आणि किमान तापमानात घट होण्यास सुरुवात होईल.
- राज्यात थंडीचा अनुभव वाढू लागेल.
- १५ नोव्हेंबर ते १५ जानेवारी या काळात थंडीचा जोर चांगला राहील.
या हवामान बदलामागे प्रशांत महासागरातील ‘ला निना’ स्थिती आणि हिंदी महासागर व बंगालच्या उपसागरातील वाढलेले तापमान हे जागतिक घटक कारणीभूत आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा कृषी सल्ला
सध्याचे वातावरण रब्बी पिकांच्या पेरणीसाठी अत्यंत अनुकूल असल्याचे डॉ. साबळे यांनी सांगितले आणि शेतकऱ्यांसाठी खालीलप्रमाणे कृषी सल्ला दिला:
| पीक | कृषी सल्ला |
| गहू | गव्हाच्या पेरणीसाठी ही सर्वात उत्तम वेळ आहे. |
| हरभरा आणि मोहरी | या पिकांच्या पेरण्या त्वरित पूर्ण कराव्यात. हरभऱ्याचे ‘विकास’, ‘विश्वास’ आणि ‘दिग्विजय’ यांसारखे वाण चांगले उत्पादन देतात. |
| ऊस | पूर्वहंगामी उसाची लागवड १५ नोव्हेंबरपर्यंत पूर्ण करावी. |
| बाजरी | रब्बी हंगामात बाजरी पिकाची शिफारस नसल्याने त्याची पेरणी टाळावी. |
| फुलशेती | काढणीला आलेल्या फुलांची तोडणी करून घ्यावी. |
एकंदरीत, अवकाळी पावसाचे संकट टळत असून, थंडीमुळे रब्बी हंगामासाठी चांगले दिवस येत असल्याने शेतकऱ्यांनी कृषी कामांचे योग्य नियोजन करावे, असे आवाहन हवामान तज्ज्ञांनी केले आहे.