pik vima 2026 राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. खरीप हंगाम 2026 साठी प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेअंतर्गत (PMFBY) अर्ज भरण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. नैसर्गिक आपत्ती, अतिवृष्टी, दुष्काळ, पूर, गारपीट, वादळ तसेच इतर प्रतिकूल हवामानामुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना आर्थिक संरक्षण मिळावे, या उद्देशाने ही योजना राबविण्यात येते.
जर तुम्ही खरीप हंगामातील अधिसूचित पिकांची लागवड केली असेल, तर 31 जुलै 2026 पूर्वी पिक विम्यासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे.
पिक विमा योजनेचा उद्देश
- नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या पिकांच्या नुकसानीची आर्थिक भरपाई मिळणे.
- शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान कमी करणे.
- शेती व्यवसायात स्थैर्य निर्माण करणे.
- उत्पादनातील जोखीम कमी करून शेतकऱ्यांना आधार देणे.
अर्ज करण्याची अंतिम तारीख pik vima 2026
खरीप हंगाम 2026 साठी पिक विमा अर्ज भरण्याची अंतिम तारीख 31 जुलै 2026 आहे.
अंतिम तारखेची वाट न पाहता शक्य तितक्या लवकर अर्ज करावा.
कोणत्या पिकांसाठी अर्ज करता येईल?
जिल्ह्यानुसार अधिसूचित पिकांमध्ये साधारणपणे खालील पिकांचा समावेश असतो.
- सोयाबीन
- कापूस
- तूर
- मूग
- उडीद
- मका
- बाजरी
- ज्वारी
- भात
- कांदा
- इतर अधिसूचित पिके
शेतकरी हिस्सा (प्रीमियम) किती भरावा लागेल?
प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेअंतर्गत खरीप पिकांसाठी शेतकऱ्यांना विमा रकमेच्या केवळ 2% इतकाच हिस्सा भरावा लागतो. उर्वरित प्रीमियम केंद्र व राज्य शासन भरते.
खालील तक्त्यामध्ये सरासरी अंदाजानुसार हेक्टरी शेतकरी हिस्सा दिला आहे.
| पीक | सरासरी विमा रक्कम (₹/हेक्टर) | शेतकरी हिस्सा (अंदाजे) |
|---|---|---|
| सोयाबीन | ₹45,000 ते ₹55,000 | ₹900 ते ₹1,100 |
| कापूस | ₹60,000 ते ₹75,000 | ₹1,200 ते ₹1,500 |
| तूर | ₹40,000 ते ₹50,000 | ₹800 ते ₹1,000 |
| मूग | ₹35,000 ते ₹45,000 | ₹700 ते ₹900 |
| उडीद | ₹35,000 ते ₹45,000 | ₹700 ते ₹900 |
| मका | ₹45,000 ते ₹55,000 | ₹900 ते ₹1,100 |
| बाजरी | ₹30,000 ते ₹40,000 | ₹600 ते ₹800 |
| ज्वारी | ₹35,000 ते ₹45,000 | ₹700 ते ₹900 |
| भात | ₹50,000 ते ₹65,000 | ₹1,000 ते ₹1,300 |
महत्त्वाची टीप: वरील रक्कम फक्त सरासरी अंदाज आहे. प्रत्यक्ष प्रीमियमची रक्कम जिल्हा, तालुका, अधिसूचित पीक आणि शासनाने निश्चित केलेल्या विमा रकमेप्रमाणे कमी-जास्त असू शकते. त्यामुळे अर्ज भरण्यापूर्वी आपल्या जिल्ह्याची अधिकृत अधिसूचना किंवा अधिकृत पोर्टलवर प्रीमियमची रक्कम तपासूनच अर्ज करावा.
आवश्यक कागदपत्रे
पिक विमा अर्जासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत.
- आधार कार्ड
- 7/12 उतारा
- 8-अ उतारा (लागू असल्यास)
- बँक पासबुकची प्रत
- आधारशी लिंक असलेला मोबाईल क्रमांक
- पेरणीची माहिती
- पीक स्वयंघोषणापत्र (लागू असल्यास)
- भाडेपट्टीवरील शेती असल्यास संबंधित कागदपत्रे
कोण अर्ज करू शकतो?
- स्वतःच्या जमिनीवर शेती करणारे शेतकरी
- भाडेपट्टीवर शेती करणारे पात्र शेतकरी
- अधिसूचित पिकांची लागवड केलेले शेतकरी
अर्ज कुठे करावा?
शेतकरी खालील माध्यमातून अर्ज करू शकतात.
- CSC (कॉमन सर्व्हिस सेंटर)
- आपले सरकार सेवा केंद्र
- महा-ई-सेवा केंद्र
- संबंधित बँक
- अधिकृत प्रधानमंत्री पीक विमा पोर्टल
पिकांचे नुकसान झाल्यास काय करावे?
नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास निर्धारित कालावधीत विमा कंपनी किंवा कृषी विभागाला माहिती द्यावी. त्यानंतर पंचनामा करून पात्र शेतकऱ्यांना नियमानुसार नुकसानभरपाई दिली जाते.
अर्ज करताना लक्षात ठेवावयाच्या बाबी
- अर्ज भरल्यानंतर पावती जतन करून ठेवा.
- पीक, क्षेत्र आणि बँक खात्याची माहिती अचूक भरा.
- आधार क्रमांक आणि बँक खाते लिंक असणे आवश्यक आहे.
- चुकीची माहिती भरल्यास दावा नाकारला जाऊ शकतो.
- अंतिम तारखेपूर्वीच अर्ज पूर्ण करा.
निष्कर्ष
प्रधानमंत्री पीक विमा योजना ही नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून शेतकऱ्यांना संरक्षण देणारी महत्त्वाची योजना आहे. त्यामुळे खरीप हंगाम 2026 मधील अधिसूचित पिकांची लागवड केलेल्या प्रत्येक शेतकऱ्याने 31 जुलै 2026 पूर्वी आवश्यक कागदपत्रांसह पिक विमा अर्ज भरावा आणि आपल्या पिकांचे आर्थिक संरक्षण सुनिश्चित करावे.
