Panjabrao Dakh Hawaman Andaj : सध्या राज्यभरात खरीप पिकांची काढणी (कापणी) जोरात सुरू आहे, विशेषतः सोयाबीन काढणीची लगबग वाढली आहे. अनेक शेतकऱ्यांचे काढलेले सोयाबीन शेतात उघड्यावर असतानाच, प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी राज्यात पुन्हा पावसासाठी पोषक वातावरण तयार होत असल्याचा अंदाज वर्तवला आहे.
आज, १३ ऑक्टोबर रोजी, आपल्या शेतातून थेट संवाद साधताना डख यांनी येत्या काळात पावसाची शक्यता असून शेतकऱ्यांनी काय काळजी घ्यावी, याबाबत सविस्तर मार्गदर्शन केले आहे.
Panjabrao Dakh Hawaman Andaj १६ ते २२ ऑक्टोबरदरम्यान राज्यात पावसाची शक्यता
पंजाबराव डख यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्यात १६ ऑक्टोबरपासून पावसाला सुरुवात होणार असून, हा पाऊस २२ ऑक्टोबरपर्यंत कायम राहील. मात्र, हा पाऊस सर्वदूर आणि मुसळधार नसेल. डख यांनी स्पष्ट केले की, दररोज वेगवेगळ्या भागांत हा पाऊस विखुरलेल्या (तुरळक) स्वरूपाचा असेल.
डख म्हणाले, “१६ ऑक्टोबर ते २२ ऑक्टोबर दरम्यान राज्यात दररोज वेगवेगळ्या भागात भाग बदलत पाऊस पडणार आहे. हा पाऊस सर्वदूर नसून काही भाग सोडून देईल. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी घाबरून जाऊ नये, पण काळजी घ्यावी.”
पावसाचा प्रवास:
- १६ ऑक्टोबर: पावसाची सुरुवात प्रामुख्याने यवतमाळ, नांदेड, लातूर, परभणी, हिंगोली, धाराशिव, सोलापूर या जिल्ह्यांच्या पट्ट्यातून होईल.
- १७-१८ ऑक्टोबर: त्यानंतर पाऊस पुढे सरकत पूर्व विदर्भ, पश्चिम विदर्भ, उत्तर महाराष्ट्र, पश्चिम महाराष्ट्र, कोकणपट्टी आणि खान्देशात वेगवेगळ्या दिवशी हजेरी लावेल.
शेतकऱ्यांसाठी पंजाबराव डख यांचा महत्त्वाचा कृषी सल्ला
पावसाच्या शक्यतेमुळे, काढणी केलेल्या पिकांचे नुकसान टाळण्यासाठी डख यांनी शेतकऱ्यांसाठी काही महत्त्वाचे आणि तातडीचे सल्ले दिले आहेत:
१. सोयाबीन उत्पादकांसाठी तातडीचा सल्ला:
- ज्या शेतकऱ्यांनी सोयाबीनची काढणी करून सुड्या (ढीग) शेतात उघड्यावर ठेवल्या आहेत, त्यांनी १५ ऑक्टोबरपर्यंत त्या सुड्या ताडपत्रीने व्यवस्थित झाकून घ्याव्यात.
- ज्यांची मका कापणी झाली आहे आणि ती उघड्यावर आहे, त्यांनीही ती सुरक्षित ठिकाणी ठेवावी, जेणेकरून पावसाने नुकसान होणार नाही.
२. रब्बी पेरणीचे नियोजन:
डख यांनी स्पष्ट केले की, “हा पाऊस आता परतीच्या प्रवासात असून हा शेवटचाच पाऊस आहे. यानंतर पाऊस निघून जाईल आणि २ नोव्हेंबरपासून राज्यात चांगली थंडी सुरू होईल.” त्यामुळे रब्बी पेरणीसाठी शेतकऱ्यांनी त्वरित नियोजन सुरू करावे.
- हरभरा आणि ज्वारी पेरणी: ज्या शेतकऱ्यांच्या जमिनीतील ओल कमी होत आहे, त्यांनी आपल्या हरभरा किंवा ज्वारीच्या पेरणीचा निर्णय घ्यावा. पेरणीसाठी थांबण्याची गरज नाही.
- बीजप्रक्रिया आवश्यक: हरभरा आणि ज्वारीची पेरणी करताना बियाणांना बुरशीनाशकाची बीजप्रक्रिया अवश्य करावी. यामुळे जमिनीतील बुरशीमुळे होणारा ‘मर रोगाचा’ धोका टाळता येईल.
३. कांदा उत्पादकांसाठी सूचना:
जे शेतकरी कांद्याचे बी (रोप) टाकणार आहेत, त्यांच्यासाठी सध्याचे वातावरण पोषक आहे. त्यांनी आपले नियोजन सुरू ठेवावे.
डख यांनी आपला हा अंदाज त्यांच्या स्वतःच्या शेतातून दिला, जिथे त्यांची सोयाबीन काढणी पूर्ण झाली असून रब्बीच्या हरभरा पेरणीसाठी जमीन तयार करण्याचे काम सुरू होते.
हा पाऊस मोठा नसला तरी, काढणीला आलेल्या पिकांचे नुकसान टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी वेळीच काळजी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. डख यांच्या अंदाजानुसार, शेतकऱ्यांनी आपल्या कामाचे नियोजन केल्यास संभाव्य नुकसान टाळता येऊ शकते.