महाराष्ट्र राज्यातील शेतकरी बांधवांनो, पिकांचं नुकसान करणारे वन्य प्राणी आणि मोकाट जनावरे ही तुमच्यासाठी एक मोठी समस्या ठरते. रानडुक्कर, हरीण किंवा नीलगाय यांसारख्या प्राण्यांमुळे होणाऱ्या नुकसानीमुळे शेतीत केलेला खर्चही वसूल होत नाही आणि शेतकऱ्याला मोठा आर्थिक फटका बसतो. या समस्येवर कायमस्वरूपी उपाय म्हणून, महाराष्ट्र शासनाने ‘तार कुंपण योजना’ सुरू केली आहे.
tar kumpan yojana या योजनेतून शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतजमिनीभोवती काटेरी तारेचं कुंपण घालण्यासाठी तब्बल ९० टक्क्यांपर्यंत अनुदान दिलं जातं. यामुळे तुमचं पीक सुरक्षित राहून उत्पन्नाची हमी मिळते. महाडीबीटी (MahaDBT) शेतकरी योजना पोर्टलवर तुम्ही या महत्त्वाकांक्षी योजनेसाठी घरबसल्या ऑनलाइन अर्ज करू शकता.
योजनेचे प्रमुख फायदे आणि उद्दिष्ट्ये
tar kumpan yojana या योजनेमागील शासनाचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांचे आर्थिक स्थैर्य वाढवणे हा आहे.
- पिकांचे संरक्षण: रानडुक्कर, हरीण, नीलगाय आणि इतर मोकाट जनावरांपासून पिकांचं १००% संरक्षण करणे.
- आर्थिक आधार: पिकांचे होणारे नुकसान थांबवून शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुरक्षित करणे आणि त्यांच्या आर्थिक उत्पन्नात वाढ करणे.
- चोरीला प्रतिबंध: शेतीत होणाऱ्या चोरीच्या घटनांना आळा घालणे आणि शेतीमालाची सुरक्षितता वाढवणे.
- तार कुंपण योजनेत किती अनुदान मिळणार?
शेतकऱ्यांच्या जमिनीच्या क्षेत्रानुसार अनुदानाचा टक्का ठरवण्यात आला आहे, जेणेकरून अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना याचा सर्वाधिक लाभ मिळेल.
| जमिनीचे क्षेत्र | अनुदानाचे प्रमाण |
| २ हेक्टरपर्यंत | ९०% अनुदान |
| २ ते ३ हेक्टरपर्यंत | ६०% अनुदान |
| ३ ते ५ हेक्टरपर्यंत | ५०% अनुदान |
| ५ हेक्टरपेक्षा जास्त | ४०% अनुदान |
महत्वाचे: या योजनेत सरकार २ क्विंटल काटेरी तार आणि ३० खांबांसाठी अनुदान देते. उर्वरित १०% खर्च आणि अतिरिक्त साहित्य खरेदीचा खर्च लाभार्थ्याला स्वतः करायचा असतो.
योजनेसाठी पात्रता आणि आवश्यक अटी
महाडीबीटी तार कुंपण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- रहिवासी: अर्जदार शेतकरी महाराष्ट्राचा कायमस्वरूपी रहिवासी असावा.
- जमीन मालकी: शेतजमीन अर्जदाराच्या नावावर असणे किंवा कायदेशीर भाडेतत्त्वावर शेती करत असणे आवश्यक आहे.
- वन्य प्राण्यांच्या नुकसानीचा पुरावा: वन्य प्राण्यांमुळे पिकांचे नुकसान होत असल्याचा पुरावा म्हणून ‘ग्राम विकास समिती’ किंवा ‘संयुक्त वन व्यवस्थापन समिती’चा ठराव (Resolution) असणे बंधनकारक आहे.
- अतिक्रमणमुक्त जमीन: शेतजमीन कोणत्याही प्रकारे अतिक्रमणमुक्त नसावी.
अर्ज करण्यासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे
ऑनलाइन अर्ज करताना खालील कागदपत्रे तुमच्याजवळ तयार ठेवा:
- जमिनीचा पुरावा: ७/१२ उतारा आणि ८-अ उतारा.
- ओळख आणि पत्त्याचा पुरावा: आधार कार्ड.
- बँक तपशील: आधार लिंक असलेल्या बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत.
- जात प्रमाणपत्र: (केवळ अनुसूचित जाती/जमातीतील अर्जदारांसाठी).
- नुकसानीचा पुरावा: वन्य प्राण्यांमुळे पिकांचे नुकसान होत असल्याबद्दल वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्यांचे प्रमाणपत्र किंवा संबंधित समितीचा ठराव.
- संमतीपत्र: जमिनीवर एकापेक्षा जास्त मालक असल्यास, इतर सह-मालकांचे संमतीपत्र (Consent Letter).
महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करण्याची सोपी प्रक्रिया
या योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया महाडीबीटी पोर्टलवर अत्यंत सोपी आहे. तुम्ही स्वतः किंवा CSC (ग्राहक सेवा केंद्र) मार्फत अर्ज करू शकता.
टप्पा १: नोंदणी (Registration) आणि प्रोफाइल पूर्ण करा
- महाडीबीटीच्या अधिकृत वेबसाइटवर (mahadbt.maharashtra.gov.in) जा.
- जर तुम्ही नवीन अर्जदार असाल, तर ‘नवीन अर्जदार नोंदणी’ (New Applicant Registration) पर्यायावर क्लिक करून तुमची सर्व वैयक्तिक माहिती भरा आणि तुमचा प्रोफाइल १००% पूर्ण करा.
- नोंदणीनंतर मिळालेला तुमचा वापरकर्ता आयडी (Username) आणि पासवर्ड वापरून पोर्टलवर ‘लॉगिन’ करा.
टप्पा २: ‘तार कुंपण योजना’ निवडा
- लॉगिन झाल्यावर डाव्या बाजूच्या मेनूमधील ‘अर्ज करा’ (Apply) या पर्यायावर क्लिक करा.
- येथे ‘फलोत्पादन’ या घटकाखालील ‘बाबी निवडा’ (Select Items) बटणावर क्लिक करा.
- तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव आणि सर्वे नंबर निवडा.
- ‘मुख्य घटक’ मध्ये ‘इतर घटक’ (Non-project Based) निवडा.
- ‘उपघटक’ मध्ये तुम्हाला ‘कुंपण घालणे’ (Fencing) हा पर्याय दिसेल, तो निवडून पुढे जा.
टप्पा ३: अर्ज जतन (Save) आणि सादर (Submit) करा
- योजनेसाठी विचारलेली सर्व आवश्यक माहिती अचूक भरा.
- माहिती भरल्यानंतर ‘जतन करा’ (Save) बटणावर क्लिक करा. अर्ज यशस्वीरित्या जतन झाल्याचा संदेश तुम्हाला मिळेल.
- यानंतर मुख्य पृष्ठावर (Home Page) येऊन ‘अर्ज सादर करा’ (Submit Application) या मेनूवर क्लिक करा.
- तुम्ही निवडलेल्या योजनांची यादी दिसेल. तुम्हाला ‘तार कुंपण योजनेला’ प्राधान्य द्यायचे आहे, तो क्रम निवडा.
- ऑनलाइन पेमेंट करून तुमचा अर्ज सादर करा.