tur farming : तूर (Pigeon Pea) हे महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे पीक आहे आणि सध्या तूर पीक कळी अवस्थेत (Budding Stage) दाखल झाले आहे. शेतकऱ्यांसाठी ही अवस्था अत्यंत संवेदनशील आणि उत्पादनाच्या दृष्टीने निर्णायक आहे. याच टप्प्यावर योग्य वेळी आणि योग्य प्रमाणात फवारणी केल्यास भविष्यात भरघोस उत्पन्न मिळण्याची शक्यता वाढते.
कृषी तज्ज्ञांच्या मते, तूर पिकाच्या कळी अवस्थेत दोन प्रमुख धोके असतात: शेंगा पोखरणारी अळी (Pod Borer) आणि फुलांची गळती (Flower Drop). यावर वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे, कीटकनियंत्रण आणि फुलांचे पोषण या दोन्हीसाठी दुहेरी फवारणी करण्याचा सल्ला दिला जात आहे.
tur farming शेंगा पोखरणारी अळी नियंत्रण: ‘इमामेक्टिन बेंझोएट’चा वापर
कळी अवस्थेतील सर्वात मोठा आणि गंभीर धोका म्हणजे शेंगा पोखरणारी अळी. ही अळी फुलांचे आणि नंतर शेंगांचे मोठे नुकसान करते. या किडीच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी शेतकरी इमामेक्टिन बेंझोएट १.९% (Emamectin Benzoate 1.9% EC) या कीटकनाशकाची फवारणी करू शकतात.
- फायदा: हे कीटकनाशक अळ्यांवर अत्यंत प्रभावी मानले जाते.
- प्रमाण: फवारणी करताना, उत्पादनाच्या पॅकेजवरील सूचनांनुसार किंवा स्थानिक कृषी तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार याची योग्य मात्रा प्रति २० लिटर पंपासाठी घ्यावी.
महत्त्वाची सूचना: सुरक्षित आणि अचूक फवारणीसाठी, केवळ शिफारस केलेलेच प्रमाण वापरावे.
फुलांचे पोषण आणि गळती थांबवण्यासाठी टॉनिक
केवळ किडींवर नियंत्रण पुरेसे नाही, तर कळ्यांचे रूपांतर निरोगी फुलांमध्ये होण्यासाठी आणि फुलांची गळती थांबवण्यासाठी पोषक तत्त्वे (Nutrients) किंवा चांगले टॉनिक (Tonic) देणे महत्त्वाचे आहे.
या टप्प्यात खालीलपैकी कोणत्याही योग्य घटकाची फवारणी करणे फायदेशीर ठरू शकते:
- NPK 00:52:34: यामध्ये फॉस्फरस आणि पोटॅशियमचे प्रमाण अधिक असते, जे फुलांची संख्या वाढवण्यासाठी आणि दाणे भरण्यास मदत करण्यासाठी उपयुक्त आहे.
- बोरोन (Boron): बोरोन हे सूक्ष्म पोषक तत्त्व फुलांची गळ थांबवण्यासाठी आणि परागीभवन (Pollination) प्रक्रियेत मदत करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
काही ठिकाणी ‘कॉम्प्लेक्स फर्टिलायझर’ किंवा इतर नामांकित कंपन्यांच्या विशिष्ट उत्पादनांचा वापर केला जातो.
- उपयोग: यामुळे फुलांची संख्या वाढते, फुलगळ थांबते आणि पिकाची एकूण वाढ चांगली राहते.
- प्रमाण: फवारणी करताना कीटकनाशक आणि पोषक तत्त्वे यांची मात्रा योग्य ठेवावी, साधारणतः ४० मिली प्रति २० लिटर पंपासाठी अशाप्रकारचे प्रमाण वापरले जाते.
शेतकऱ्यांसाठी अंतिम सल्ला
ही फवारणी करत असताना प्रत्येक शेतकऱ्याने अत्यंत काळजीपूर्वक काम करणे आवश्यक आहे. फवारणीपूर्वी आपल्या शेतातील पिकाची सद्यस्थिती आणि उत्पादनाची अचूक मात्रा निश्चित करणे गरजेचे आहे.
सर्वात महत्त्वाचे: बाजारात कोणतेही उत्पादन विकत घेण्यापूर्वी, उत्पादनाचे नाव आणि प्रमाण यांची खात्री करा. केवळ व्हिडीओ किंवा ऐकीव माहितीवर अवलंबून न राहता, फवारणी करण्यापूर्वी स्थानिक कृषी सेवक किंवा कृषी केंद्रातील तज्ज्ञ व्यक्तीचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली केलेली फवारणीच भरघोस उत्पन्नाची गुरुकिल्ली ठरू शकते.